|
|
|
|
| Goizeko ekitaldiko hainbat irudi |
Hamar urteen ospakizuna gaur, Euskal Herriko kantu zale guztiekin.
HERNANIKO KRONIKAtik jasota:
Azken hamar urteetan, hilabeteko bigarren asteburuetan zita berezia izan
dute Hernaniko kantu zaleek. Hamarkada bat pasa da, Kalez Kale
Kantariko kideak aurreneko kale buelta egin zutela, eta hori ospatzeko
egun berezia antolatu dute gaur. Euskal Herriko kantu zale guztiak
izango dituzte lagun, eguerdiko 12:00etan egingo duten kale bueltan; eta
bazkaria, erromeria... ere izango dira eguna borobiltzeko.
Iparragirreren kantak, Xabier Leterenak, Mikel Laboa edo Gontzal
Mendibilenak... egile ezezagunen abestiak edo Hernaniri erreferentzia
egiten diotenak... Euskal kantak dira guztiak, eta denek girotu eta
goxatu dituzte Kaxko bazterrak, urte luzez. Urriaren 8an hamar urte
bete ziren Kalez Kale Kantarik, aurreneko kale buelta egin zutenetik.
Hamarkada bat bada ospakizunerako nahikoa motibo, eta aitzakia
horrekin, egun osoko festa antolatu dute. Berez orain hilabete,
urteurrenarekin kointziditu arazita ospatu nahi zuten, baina Patxi
Apezetxeak ezin zuela eta, asteburu honetara atzeratzea erabaki zuten.
Beraz, gaur izango da egun haundia; gainera, gonbidatu bereziak izango
dituzte. Batetik, urteurrena aitzaki, animatzen diren herritar guztiak;
eta bestetik, Euskal Herri osotik etorriko diren kantu zaleak. Euskal
kantuak eta festa izango dira beraz, gaurko plana.
Abiapuntua, Plaza
Kalez Kale Kantarik hilabeteko bigarren larunbatean egiten du kale
buelta, Plaza Berritik abiatuta. Gaur ordea, 10 urteak ospatzeko,
Gudarien Plaza izango dute abiapuntu. Hernaniko Bertso Eskolako
kideekin egingo diete harrera, 12:00etan, Euskal Herriko bazter
guztietatik etorritako kantu zaleei. Eta ondoren, kantuan segiko du
ospakizunak: gaurko bereziki prestatutako abestia kantatuko dute,
Hernaniko koruak lagunduta. Eta handik aurrera, Kaxkoko kaleak izango
dira ospakizunaren testigu. Eguerdiko 14:00ak ingurura arte, kantu
kantari ibiliko dira, Andrekale, Karkaba, Kale Nagusia, Plaza
Berrin... barrena.
Bazkaria ere izango da gaur, Atsegindegin. Kantuan ibili direnak, eta
animatu diren herritarrek bat egingo dute, 14:30ak inguruan. Eta egunari
errematea emateko, dantzak hartuko dio erreleboa kantuari: erromeria
antolatu dute, 18:30etan.
«Balorazioa positiboa da»
Hamarkada honetako esperientzia, sentsazioak, errepertorioak...
xehetasun guztien inguruan hitz egin du Kronikak, Kalez Kale Kantariko
kideekin. Titular bat azpimarratu behar izanez gero, balorazio positiboa
egiten dutela azaldu dute, beti ere errepasoan, izan diren alde onak
eta ez hain onak kontuan izanda: «balorazio bat egiterako orduan,
hasieran jarritako helburuak bete diren aztertu beharko genuke; alde
baikorrak eta ezkorrak aurrean jarri». Kalez Kale Kantari sortu zenean
jarritako helburuak errepasatzeari ekin zioten, orduan: «bilera haietan
helburu batzuk jarri genizkion geure buruari. Garai batean, herriko
kaleetan, jendea kantari ikustea normala omen zen, eta hori
berreskuratzea zen, nahietako bat. ‘Normalizazio’ hori lortu dugula
esan daiteke. Ohitura hori berreskuratu dela uste dugu. Kalean ibiltzen
den jendea ohitu egin da gu kantari ikusten».
Jendeak kalean abestea, helburuetako bat
Beste helburuetako bat, ordea, ez dute nahi bezain beste lortu: «jendea
kalean kantari aritzea zen beste helburuetako bat, eta ez dugu esango
erabat lortu dugunik. Hala ere, egia da jendea abestera arrimatzen dela,
adin guztietako jendea gainera; eta ondoan pasatzen den jendea,
kantatzen ikusten dela. Batzuetan, jendeak txalotzen gaitu. Beraz,
jendeak ondo hartzen gaituela esan dezakegu».
«Ondo pasatzea eta jendea alaitzea bilatzen dugu»
Parte hartzen duten guztiek ondo pasatzea ere bilatzen dutela azaldu
dute antolatzaileek, eta hori bai, lortu dutela: «guk ondo pasatzea eta
jendea alaitzea izango litzateke beste helburuetako bat. Kantari
aritzea asko gustatzen zaigu, eta beraz, hori lortzea ez da hain zaila
izan. Eta besteak alaitzearen inguruan, herritarrek hitz egin beharko
lukete, baina lortu dugula esan genezake. Behintzat, egun horietan
Kaxkoa alaitzen dugu, eta ez da gutxi».
Gazteak gerturatzea, erronka
Erronketako bat jende gehiago, eta batez ere gaztea, gerturatzea dela
azaldu dute: «honetan hankamotz geratu garela esan daiteke, ez dugu
asmatu, eta hau esan daiteke dela, alde negatibo nagusia».
Hala ere, irakurketa orokorra eginda, balorazioa positiboa dela diote
antolatzaileek: «orokorrean, balorazio positiboa egin dugu. Batetik,
mantendu egin garelako; nahiz eta jende gutxi azaldu, taldea nahiko
fidela da. Bestetik, kantutegia haunditu egin dugulako. Baita ere,
onerako edo txarrerako, ezagunak egin garelako; nahiz eta oraindik
izango den jendea hilero ateratzen garela enteratu ere egin ez dena...».
«Esperientzia polita eta aberasgarria da»
Hamar urteetako esperientzia nolakoa izan den galdetuta, bi hitzekin
definitu dute antolatzaileek: polita eta aberasgarria «hasieran
arrakasta haundia izan genuen, 100 bat lagun elkartu ginen. Uste
genuena baino haundiagoa. Baina denborarekin gauzak hoztu egiten dira
eta ‘normalizatu’ ere bai. Orain 30-40 bat elkartzen gara».
40 bat abestitik, 100 izateraino
Aurretik aipatutako hainbat helbururi tiraka, euskal kantutegia
zabaltzea ere, ekimenaren helburuetako bat zela aitortu dute Kalez Kale
Kantariko kideek: «hasieran 40 kantako liburuxkarekin abiatu ginen.
Handik bost urtetara beste 40 bat kanta erantsi genizkion. Orain dela
bi urte 100 kanta izateraino irisi gara, liburuxka famatu horretan.
Bertan, denetarik dago: Iparragirreren kantak, Xabier Leterenak,
Laboarenak, Gontzal Mendibilenak, Xenpelarrenak, Tolosako
inauterietakoak, egile ezezagunenak, Hernani herriari erreferentzia
egiten diotenak, eta beste hainbat...»
Javier Zubimendi eta Patxi Apezetxearen laguntza
Abestien aukeraketan, kalean egiten dituzten geldiunetan,
‘zuzendari’ figura bat izaten dute Kalez Kale Kantariko kideek, eta
hamar urteko historian, biren laguntza izan dute: Javier Zubimendirena
eta Patxi Apezetxearena: «hasieran Javier Zubimendik lagundu zigun
‘zuzendari’ lanetan; arazo pertsonalak medio, ordea, utzi egin behar
izan zuen. Eta orain taldeko kide da, kantatzera etortzen da
besteokin, libreago. ‘Zuzendari’ lan hori konpartitua izan dela esan
genezake. Izan ere, Zubimendiri Patxi Apezetxea txistulariak hartu
zion erreleboa. Gainera, aipatzekoa da, ahal duen guztietan,
bererarekin biltzen den txistulari taldea eskaintzen digula laguntza
gisa. Ekimen honekin hasteko laguntza eskatu genionetik, orain 10
urte luze, txistua eta askotan ‘Donosti’ atabalaria izan ditugu lagun;
ez dira sekula isildu. Eta kanten partiturak prestatzen eta
tonalitatea ematen ere, asko lagundu digu. Taldearen alde egin duen
lana benetan eskertzekoa da».
Momentu on asko, 10 urteetan
Hamarkada honetako ibilbidearen errepasoarekin jarraituz, momentu on
asko bizitu dituztela diote antolatzaileek, baina guztien artean bi
azpimarratu dituzte: «unerik onenak beste elkarteek egin dizkiguten
errekonozimenduak izan dira. Portuko jaietan esaterako, Jai
Batzordeak beraien jaietan parte hartzeko gonbitea egin zigun, eta
azken hiru edizioetan izan gara bertan. Kantuz Abesbatzak ere, Euskal
Jaiak beraiekin konpartitzeko gonbitea egin zigun, eta gustura asko
aritu gara».
Laguntzeko prest
Gainerako herrietarako eredu izan daitezkeen galdetuta, ezetz diote
antolatzaileek; nahiz eta eskatuz gero, laguntzeko prest azaldu: «ez
dugu uste inorentzat eredu izango garenik. Hala ere, inguruko herrietan
antzeko ekimenen bat sortzeko asmorik badute, gu laguntzeko prest
gaude. Orain dela urte batzuk Astigarragan euskal kantu zaleen topaketa
batean hartu genuen parte»
10 urte gehiago?
Etorkizunera begira, beste hamar urte, eta gehiago, egiteko prest
daudela diote, gorputzak bale esaten duen arte: «Beste 10 urte? noski
baietz, eta gehiago ere bai, gorputzak aguantatzen duen arte. Kantatzeko
grina eta ilusioa ez zaigu oraindik bukatu. Oso gustura ateratzen gara
kantatzera. Norbaitek publiko aurrean lotsa sentitzen badu, kantari hasi
eta berehala eroso sentitzen da, lotsa hori galdu egiten du. Beraz,
herritarrak animatu nahi ditugu parte hartzera. Ondo pasako dute, hori
seguru».